26-27 marca br. w Wiśle odbyła się trzecia edycja Kongresu Przemysłu i Energetyki INDUSTRY IN TRANSITION (INTO). Kongres organizowany przez Regionalną Izbę Gospodarczą w Katowicach gościł liderów przemysłu, energetyki, rynku finansowego, AI i sektora obronnego. Najważniejszy wniosek jest prosty: transformacja wymaga wdrożenia przemyślanej strategii, która musi m.in. obniżać koszty, wykorzystywać potencjał oraz kompetencje polskich przedsiębiorców, wzmacniać konkurencyjność i krajową produkcję we wszystkich branżach z naciskiem na dual – use oraz sektor obronny.
Kongres INTO pokazał zmianę tonu debaty
Kongres Przemysłu i Energetyki nie był debatą o samej idei transformacji. Był debatą o jej kosztach, tempie i skutkach dla konkurencyjności. Pierwszy dzień upłynął na rozmowie wokół cen energii, nadregulacji, local content i bezpieczeństwa inwestycji. Drugi dzień poświęcony był nowym technologiom, magazynom energii, finansowaniu przedsięwzięć produkcyjnych, rozwojowi AI w przemyśle, dual use i rozwojowi dostawców dla energetyki wiatrowej wśród polskiego przemysłu.
Ton wydarzeniu nadano już podczas inauguracji
– Europa nie może stać się najbardziej zielonym na świecie…importerem. Ten kongres ma przełożyć doświadczenie, kompetencje i wiedzę blisko 300 uczestniczących w Kongresie ekspertów na rekomendacje, które powinny być podstawą decyzji polskich i europejskich decydentów tworzących realia gospodarcze” – zaznaczał Tomasz Zjawiony, Prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach. Prezes RIG
Podkreślił, że
– Europa nie może tracić zdolności produkcyjnych przez nadmierne i złe regulacje czy niszczące europejską gospodarkę założenia koncepcji transformacji.
Dodał również, że Kongres ma dostarczać nie tylko diagnozy stanu obecnego czy pokazać możliwe konsekwencje podejmowanych decyzji, ale przede wszystkim wskazać narzędzia, rozwiązania i konieczne do wprowadzenia założenia strategii wspierających rozwój i konkurencyjność polskiej gospodarki.
Jednym z najczęściej komentowanych momentów kongresu była prezentacja pierwszego, kompleksowego Polskiego Portalu Zamówień Publicznych – www.ppzp.com.pl. Nowe narzędzie spotkało się z ogromnym zainteresowaniem przedsiębiorców, którzy od lat wskazują na potrzebę uproszczenia dostępu do informacji i procedur, nie wspominając o rozwiązaniach preferujących krajowy sektor biznesowy czy też polskie małe i średnie firmy.
Portal integruje w jednym miejscu kluczowe elementy istotne dla firm: przetargi, dostępne dotacje, wsparcie prawne oraz możliwość nawiązywania współpracy z innymi podmiotami. Uczestnicy kongresu podkreślali, że rozwiązanie to może znacząco zwiększyć konkurencyjność polskich przedsiębiorstw oraz usprawnić ich udział w rynku zamówień publicznych.
To narzędzie, na które biznes czekał od lat. Realna oszczędność czasu, większa transparentność i nowe możliwości rozwoju – komentowali zgodnie uczestnicy wydarzenia.
Kongres był także miejscem ogłoszenia innych przełomowych inicjatyw. Prezes RIG w Katowicach zapowiedział projekty współpracy o ogólnokrajowym znaczeniu, który już teraz wzbudza ogromne zainteresowanie w środowisku biznesowym.
– Kluczowym elementem tej inicjatywy będzie m.in. ekskluzywna wizyta zarządu światowego giganta energetycznego – zaplanowana wyłącznie w ramach działań Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach, ale również podjęcie strategicznej współpracy z jedną z największych grup technologicznych na świecie. Wszystkie te działania Izby realizujemy, żeby otworzyć naszym firmom członkowskim nowe i unikalne możliwości rozwoju” – podkreślił Tomasz Zjawiony.
Podczas Kongresu obecny był m.in Borys Budka – Przewodniczący Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w Parlamencie Europejskim. W swoim wystąpieniu wskazywał na potrzebę korekty błędów regulacyjnych i symplifikacji legislacji co jest ostatnią szansą dla utrzymania przemysłu w Europie.
Generał Mieczysław Bieniek, pozdrawiając uczestników Kongresu w imieniu Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza spuentował wystąpienia inauguracyjne poprzez wskazanie, że wszystkie te ważne sprawy zamyka jedna klamra, którą jest „bezpieczeństwo”.
– Póki nie latają nam nad Polską i Europą rakiety wroga siejące zniszczenie to jest czas by zapobiegać, by tak się nigdy nie stało – podsumował.
Energia, procedury i local content wróciły do centrum
W dyskusjach pierwszego dnia powracały trzy słowa: przewidywalność, cena i bezpieczeństwo. Uczestnicy wskazywali, że bez stabilnych dostaw i cen energii Europa będzie tracić jakąkolwiek możliwość konkurowania z gospodarką chińską, indyjską czy amerykańską. Bardzo mocno wybrzmiał także postulat, by wielkie inwestycje energetyczne mocniej pracowały na rzecz polskich firm korzystając z ich wiedzy i potencjału produkcyjnego. Chodzi nie tylko o cenę, ale także o jakość, bezpieczeństwo pracy, odporność łańcuchów dostaw i dłuższe kontrakty.
Przypominano, że przemysł przegrywa dziś przede wszystkim przez koszty energii i nadmierną regulację. Zwracano też uwagę na to, że dekarbonizacja nie może oznaczać utraty stabilności systemu energetycznego oraz gospodarczego kraju, co w dobie coraz większej niestabilności na świecie jest fundamentem bezpieczeństwa i odporności państwa na kryzysy.
– Konkurencyjność europejskiego przemysłu podkopują przede wszystkim ekstremalnie wysokie ceny energii. Przemysł nie oczekuje jałmużny, lecz tego, by nie odbierać mu zdolności do funkcjonowania – wskazał Sławomir Wołyniec, Prezes Zarządu EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. w Będzinie.
Drugi dzień dołożył dyskusję o technologii, finansowaniu przedsięwzięć produkcyjnych i kwestie bezpieczeństwa
Drugi dzień Kongresu INTO pokazał, że transformacja nie kończy się na budowie nowych źródeł energii. Równie ważne są sieci przesyłowe, dane i ich analiza, magazyny energii, finansowanie, rozwój AI i sprawne wdrożenia. W panelach o OZE wybrzmiał postulat absolutnej potrzeby przygotowania i wdrożenia jasnej strategii państwa na najbliższe 10-15 lat i krótszych procedur. W rozmowach o finansowaniu dominowała teza, że firma powinna zaczynać od strategii i audytu, a nie od szukania przypadkowej dotacji. W dyskusjach o AI przypominano, że technologia daje wartość tylko tam, gdzie są dobre dane i policzony zwrot z wdrożenia tego typu rozwiązań. Nie zabrakło głosu przedstawicieli nowych technologii w energetyce, którzy opisywali transformację jako proces rozpisany na konkretne inwestycje. Akcentowali również rolę OZE, sieci, magazynów energii i aktywnego klienta.
– Transformacja to konkretne kamienie milowe, inwestycje i obowiązki wobec klientów, żeby system działał, potrzebujemy skali i mniej biurokratycznych barier” – wyliczał Bartłomiej Wyczałkowski, Prezes Zarządu TAURON Nowe Technologie S.A.
W sesjach panelowych o samodzielności energetycznej bardzo mocno wybrzmiał temat wdrażania magazynów energii. Uczestnicy wskazywali, że bez magazynowania Polska traci część energii z OZE. Zwracali również uwagę na bariery przyłączeniowe, proceduralne i edukacyjne.
– Jeżeli chcemy obniżać koszty energii i naprawdę korzystać z OZE, to musimy traktować magazyny energii jako podstawowy element systemu. W połączeniu z EMS stają się one fundamentem suwerenności energetycznej i bezpieczeństwa działania – mówiła Anna Małgorzata Chilkiewicz, Prezes Zarządu Tesla Energy.
Bezpieczeństwo gospodarcze i energetyczne stało się fundamentem biznesu
Jednym z najmocniejszych wątków całego Kongresu INTO było połączenie przemysłu, energetyki i obronności. Panel dyskusyjny o przemyśle dual-use, obejmujący technologie, produkty i oprogramowanie zaprojektowane do celów cywilnych, które mogą być zaadaptowane do zastosowań wojskowych lub obronnych pokazał, że bezpieczeństwo państwa zależy dziś od przemysłu, technologii, kapitału, terenów inwestycyjnych i sprawnych instrumentów wsparcia. To ważna zmiana perspektywy. Nie chodzi tylko o bezpieczeństwo wyłącznie wojskowe, ale również gospodarcze i technologiczne.
Podkreślano, że państwo powinno szybciej przekładać pieniądze na realne projekty. Dual-use staje się dziś ważnym pomostem między gospodarką a bezpieczeństwem.
– Jeśli mówimy poważnie o bezpieczeństwie, to musimy myśleć jednocześnie o gospodarce, przemyśle, innowacji i nauce. Trzeba uruchamiać wszystkie możliwe źródła wsparcia i upraszczać dostęp do narzędzi – wskazywał Rafał Żelazny, Prezes Zarządu Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A.
Eksperci wypracowali wiele wniosków i rekomendacji m.i.:
- Należy jak najszybciej ograniczyć i uprościć regulacje oraz skrócić procedury. – Bez wprowadzenia tego postulatu transformacja inwestycje w OZE, magazyny energii, przyłączenia, pozwolenia i wszelkie projekty przemysłowe będą zbyt wolne i zbyt drogie.
- Polska potrzebuje taniej i przewidywalnej energii dla przemysłu. – To oznacza rozwój OZE, magazynów, elastyczności systemu, PPA i nowoczesnych sieci. Energia ma być narzędziem wzmacniającym konkurencyjność, a nie trwałym, eliminującym z rynku obciążeniem.
- Local content musi wejść do realnych kryteriów zakupowych. – Cena nie może być jedynym filtrem. Zamówienia powinny premiować bezpieczeństwo dostaw, jakość, trwałość i udział polskich firm.
- Finansowanie trzeba budować jako montaż, a nie pojedynczą dotację. – Firmy potrzebują miksu grantów, kredytów, gwarancji, ulg i kapitału prywatnego. Należy stworzyć preferencyjne narzędzia i warunki finansowania i wspierania polskich przedsiębiorców.
- Transformację trzeba połączyć z bezpieczeństwem i technologią. – AI, cyberbezpieczeństwo, dual-use i kompetencje kadr powinny stać się częścią polityki przemysłowej. Dziś odporność państwa buduje się także przez dane, wdrożenia i przemysł.
- Niezależność i samowystarczalność to fundamenty bezpieczeństwa i odporności – Wodór jako paliwo przyszłości, wymaga nie mniejszej uwagi ze strony administracji krajowej i unijnej. Dopracowanie technologii wytwórczych, magazynowych i silników pracujących na tym paliwie to realne uniezależnienie się od poza europejskich dostawców ropy, gazu oraz technologii OZE wykorzystujących metale ziem rzadkich. Jak bardzo można wpływać na rynek pokazały dotacje i wsparcie polityczne w Europie dla elektromobilności, choć ostatecznie to nie europejski przemysł czerpie korzyści z tego rynku.
Kongresu INTO: wnioski końcowe
Kongres Przemysłu i Energetyki pokazał, że polski biznes nie ucieka od transformacji. Oczekuje jednak reguł, które pozwalają inwestować, a nie tylko raportować. Oczekuje tańszej energii, szybszych decyzji, lepszego finansowania i większego udziału krajowych firm w wielkich projektach. Jeśli wypracowane i przedstawione rekomendacje zostaną przynajmniej w części wdrożone Kongres INTO zostawi po sobie coś więcej niż tylko dobrą debatę, wnioski, nowe relacje i możliwości rozwoju. Zostawi mapę działań dla przemysłu, energetyki i sektora obronnego.
