Akcja społeczna Karny Kopciuch już od czterech lat prowadzi działania edukacyjne i prewencyjne na rzecz zmiany świadomości ekologicznej mieszkańców regionu. Dzięki akcji znikają trujące „kopciuchy” i ulega poprawie jakość powietrza, którym oddychamy.

Akcja Społeczna Karny Kopciuch, której pomysłodawcą i organizatorem jest Grupa Medialna tuPolska z Rybnika, wystartowała w listopadzie 2019 roku. Obywatele, którym przeszkadza zatrute powietrze zgłaszają budynki, w których znajdują się tak zwane „kopciuchy” . 

Od początku akcji wpłynęło ponad 6 000 zgłoszeń z całej Polski. Działania prowadzone są w trzech krokach: w pierwszym pod zgłoszony adres wysyłane jest wezwanie z kancelarii prawnej do zaprzestania trucia środowiska. Można w nim o znaleźć informacje o negatywnym wpływie smogu oraz możliwości zmiany źródła ogrzewania. Dotychczas wysłano około 3 200 takich wezwań. 

– Jeśli powyższe działanie jest bezskuteczne, a adres jest nam zgłoszony po raz kolejny, wszczynamy etap drugi, czyli postępowanie administracyjne. Zdarza się, że  właściciele „kopciuchów” są niereformowalni i wtedy we współpracy z naszymi partnerami, czyli Fundacją 360! składamy wniosek o przymuszenie truciciela do zmiany pieca. Kandydatów do takiego postępowania mamy prawie 500. W efekcie jak dotąd wszczęto ponad 100 postępowań administracyjnych, a na ich skutek w ponad 20 przypadkach doszło do wymiany kotła – wyjaśnia Paulina Nowak, koordynatorka akcji.

Trzecim etapem akcji jest interaktywna mapa kopciuchów – jeśli decyzja prezydenta lub wójta dotycząca wymiany pieca jest negatywna, po otrzymaniu kolejnego zgłoszenia dotyczącego danego adresu, zostaje umieszczony na mapie Polski. Póki co trzeci krok nie został jeszcze wdrożony. Dotychczas pomysłodawcy akcji otrzymali ponad 50 informacji dotyczących zmiany źródła ciepła pod adresami, które znalazły się na na liście. Część z nich została przekazana przez zgłaszających, którzy pisali, że działania się opłaciły i sąsiedzi wymienili „kopciucha”.

–  Bez wątpienia można stwierdzić, że w przeciągu ostatnich czterech lat jakość powietrza w Polsce się polepszyła. Różnicę w wielu miejscowościach można zauważyć „gołym okiem”. Są jednak nadal takie miejsca, w których prężnie działamy. W samym tylko ostatnim sezonie zimowym przyjęliśmy ponad 350 zgłoszeń do pierwszego etapu, najwięcej z województw śląskiego oraz mazowieckiego – dodaje koordynatorka Karnego Kopciucha. 

O akcji zrobiło się również głośniej, pojawiliśmy się o niej informacje w programie UWAGA! TVN, Faktach TVN, Polsat News, Radiu Katowice. Razem z Rybnickim Alarmem Smogowym powołano Akademię Karnego Kopciucha – szkolenie prowadzone w celu poinformowania obywateli o podstawie prawnej podjęcia działań mających na celu walkę ze smogiem. Mówiono również o tym, jak można samemu wszcząć postępowanie u włodarza miasta, a także jaką przewagę nad jednostkowym zgłoszeniem ma zgłoszenie przez organizację społeczną.

Drugi rok z rzędu przeprowadzono akcję „Patrzymy samorządom na ręce” w celu sprawdzenia, jak egzekwowana jest uchwała antysmogowa w subregionie zachodnim województwa śląskiego. Sprawdzono, ile kontroli przeprowadzono w 17 gminach subregionu oraz z jakim skutkiem. 

–  W nadchodzącym roku planujemy trochę zmienić formułę i przygotować raport pokazujący aktualną liczbę kotłów węglowych oraz liczbę kotłów, które mają zostać zlikwidowane do końca 2025 roku, jako że to właśnie wtedy nie będzie można już użytkować palenisk wyprodukowanych do 2017 roku (czyli kiedy ogłoszono wdrożenie uchwały antysmogowej) – mówi Paulina Nowak.

Organizatorzy akcji zbierają środki na obsługę prawną, korespondencję i druk naklejek, które są wysyłane chętnym osobom. Działania Karnego Kopciucha można wesprzeć poprzez wpłatę na zbiórkę w serwisie zrzutka.pl. W zeszłym roku wprowadzono również możliwość przekazania pieniędzy stacjonarnie w banku czy na poczcie.

Więcej o działaniach Karnego Kopciucha można się dowiedzieć z www.karnykopciuch.pl oraz mediów społecznościowych:

Facebook: facebook.com/KarnyKopciuch

Instagram: instagram.com/karnykopciuch

Organizatorem akcji Karny Kopciuch jest grupa medialna tuPolska.

Jaga Kolawa