W tym wywiadzie Davit Sharashidze, Prezes Guria Mineral Resources Group, wyjaśnia, dlaczego gruziński bentonit zyskuje uznanie w całej Europie, jak wielopokoleniowa tradycja rodzinna wpłynęła na rozwój firmy oraz dlaczego współpraca z partnerami europejskimi – w tym z Polską – ma kluczowe znaczenie dla długoterminowej strategii firmy.
Bentonit jest jednym z najbardziej wszechstronnych minerałów przemysłowych na świecie, wykorzystywanym w metalurgii, energetyce, budownictwie, ochronie środowiska, a nawet w produktach codziennego użytku. Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę, że jednym z najwyższej jakości źródeł tego minerału jest Gruzja.
Panie Prezesie, bentonit nie jest szeroko znany poza kręgami przemysłowymi. Czym dokładnie jest glina bentonitowa i dla czego jest tak ważna dla współczesnego przemysłu?
Bentonit to naturalna glina polimineralna, której głównym składnikiem jest montmorylonit. Wysokie stężenie tego minerału nadaje bentonitowi wyjątkowe właściwości fizyczne i chemiczne. Jedną z jego najważniejszych cech jest zdolność do pochłaniania wody i zwiększania swojej objętości kilkukrotnie, tworząc strukturę żelową. Dzięki tym właściwościom bentonit jest szeroko stosowany w wielu gałęziach przemysłu jako spoiwo, stabilizator, środek filtrujący i absorbent.
Złoża bentonitu występują na całym świecie. Co sprawia, że bentonit gruziński jest wyjątkowy?
Głównym wskaźnikiem jakości bentonitu jest zawartość montmorylonitu. W złożach gruzińskich poziom ten przekracza 90 procent, co jest wartością wyjątkowo wysoką. W wielu złożach europejskich zawartość ta wynosi zazwyczaj około 70–80%, a nawet mniej. To sprawia, że gruziński bentonit jest jednym z najwyższej jakości surowców tego typu w regionie Eurazji. W rzeczywistości współczesne badania wykazały, że właściwości gruzińskiego bentonitu są bardzo podobne do uznanego na całym świecie wzorca z Wyoming w Stanach Zjednoczonych.
W jakich branżach bentonit jest najczęściej stosowany?
Jego zastosowania są niezwykle szerokie. W przemyśle ciężkim odgrywa szczególnie ważną rolę w metalurgii, zwłaszcza w procesie granulacji rudy żelaza, gdzie zapewnia wytrzymałość i stabilność granulek w procesach wysokotemperaturowych.
Kolejnym ważnym sektorem jest technologia wiercenia. Bentonit jest stosowany w płynach wiertniczych do poszukiwania ropy naftowej i gazu. Zwiększa on lepkość płynu wiertni czego, stabilizuje otwór wiertniczy i zmniejsza ryzyko zawalenia się podczas wiercenia. Jest również niezbędny w technologii wiercenia horyzontalnego.
W inżynierii lądowej bentonit jest stosowany do hydroizolacji, budowy tuneli i ochrony konstrukcji podziemnych. Produkty takie jak maty bentonitowe tworzą naturalne bariery przeciwko przenikaniu wody i znacznie zwiększają trwałość konstrukcji.
Bentonit występuje również w produktach codziennego użytku, prawda?
Tak, dobrze znanym przykładem jest żwirek dla kotów. Bentonit ma doskonałe właściwości absorpcyjne, silne właściwości neutralizujące zapachy i szybko się zbryla, co sprawia, że idealnie nadaje się do tego celu.
Jednak zakres jego zastosowań wykracza daleko poza to. Bentonit jest również wykorzystywany w produkcji farb, filtracji wina, dodatkach do pasz dla zwierząt, produkcji papieru, produkcji folii aluminiowej, oczyszczaniu olejów i tłuszczów, farmakologii, kosmetologii i rolnictwie. Może być nawet stosowany do przechowywania i utylizacji odpadów radioaktywnych.
Istnieją różne rodzaje bentonitu. Czym się one różnią?
Ogólnie rzecz biorąc, bentonit dzieli się na dwa główne rodzaje: bentonit sodowy i bentonit wapniowy. Bentonit sodowy ma znacznie większą zdolność pęcznienia i silniejsze właściwości wiążące, co sprawia, że ma on bardziej wszechstronne zastosowanie w przemyśle. Z kolei bentonit wapniowy ma bardziej ograniczone zastosowanie.
Pańska firma zajmuje się również ba daniami i rozwojem. Czy mógłby Pan opowiedzieć nam o tym więcej?
Kontrola jakości stanowi kluczowy element naszej działalności. Od momentu wydobycia surowców aż po produkt końcowy bentonit poddawany jest wieloetapowej kontroli pod kątem różnych parametrów technologicznych i chemicznych.
Współpracujemy również z Państwowym Uniwersytetem im. Szoty Rustaweli w Batumi w celu opracowania nowych za stosowań. Wspólnie pracujemy nad linią produktów o nazwie „Bento Agro”, przeznaczoną do użytku rolnego, w tym nawozów. Badamy również możliwości zastosowania w farmakologii i kosmetologii.
Ponadto, planujemy współpracę z instytucjami badawczymi w Polsce w celu dalszego rozwoju naszych produktów i zwiększenia ich wydajności. Bentonit jest materiałem niezwykle wszechstronnym, a jego potencjalne zastosowania wciąż się poszerzają.
Historia bentonitu w Gruzji jest dość fascynująca. Czy mógłby Pan podzielić się z nami kilkoma informacjami na ten temat?
Badania nad złożami bentonitu w Gruzji rozpoczęły się na początku XX wieku. W 1914 roku glina została odkryta podczas ekspedycji geologicznej prowadzonej przez profesora Fersmana z Sankt Petersburga. Co ciekawe, po raz pierwszy zauważył ją na targu w Poti, gdzie mieszkańcy regionów górskich sprzedawali ją jako produkt higieniczny zastępujący mydło i szampon.
Później, w 1946 roku, pod kierownictwem akademika Aleksandra Tvalchrelidze i mojego dziadka Davita Sharashidze otwarto pierwsze złoże bentonitu i zakład przetwórczy. Moja babcia, Luiza Nachkebia, kierowała tamtejszym laboratorium przez 50 lat.
Podczas budowy fabryki samochodów Wołga, próbki bentonitu z różnych złóż zostały przeanalizowane przez włoską firmę FIAT. Po przeprowadzeniu testów porównawczych, FIAT zatwierdził tylko gruziński bentonit do zastosowań formierskich. To uznanie stało się dla naszej rodziny ogromnym źródłem motywacji.
Pana rodzina kontynuowała tę tradycję?
Tak. Po piętnastoletniej przerwie działalności w branży, w 2010 roku wraz z moim ojcem Tengizem Sharashidze podjęliśmy decyzję o ożywieniu sektora bentonitu w Gruzji. Nasza firma zrealizowała pierwszy w historii niepodległej Gruzji eksport gruzińskiego bentonitu do Europy. Pierwszym kierunkiem była Polska, co stało się dla nas przełomowym momentem. Był to początek wprowadzania gruzińskiego bentonitu na rynek europejski i budowania długoterminowych partnerstw.
Europa wydaje się być kluczowym rynkiem dla Pańskiej firmy.
Oczywiście. Europa, a w szczególności Pol ska, to nasz strategiczny kierunek. Współpracujemy z kilkoma dużymi firmami, które wykorzystują nasz bentonit jako surowiec. Od tego roku zaczęliśmy też dostarczać gotowe produkty o wysokiej wartości.
Europejski rynek bentonitu ma szacowaną wielkość około 7–7,3 mln ton, a roczna stopa wzrostu wynosi od 5% do 5,5%. Import stanowi ponad 40% rynku, a znaczna część do staw pochodzi z Indii i Chin. Sytuacja ta znacznie wydłuża czas transportu ze względu na duże odległości logistyczne.
Oferujemy stabilne i ciągłe dostawy wysokiej jakości bentonitu, przy znacznie skróconym czasie realizacji logistycznej, co pozwala klientom na szybsze i bardziej niezawodne otrzymywanie produktu. Naszym celem jest wprowadzenie bentonitu najwyższej jakości do prawie wszystkich krajów Europy, a także ekspansja na rynki Bliskiego Wschodu i Azji.
Sama Gruzja staje się coraz bardziej atrakcyjna dla inwestorów. Jak Pan ocenia potencjał ekonomiczny kraju?
Gruzja jest bardzo interesującym krajem pod względem górnictwa i wydobycia minerałów. W ciągu ostatniej dekady środowisko biznesowe uległo znacznej poprawie i stworzono sprzyjający klimat inwestycyjny. Szczególnie sektor górniczy ma ogromny potencjał. Oprócz bentonitu Gruzja posiada złoża kaolinu, barytu, trachitu i minerałów polimetalicznych. Uważam, że europejskie firmy inwestujące w tym sektorze znalazłyby możliwości korzystne dla obu stron.
W jaki sposób udaje się Guria Mineral Resources Group konkurować na rynku globalnym, zwłaszcza z dużymi producentami, takimi jak ci ze Stanów Zjednoczonych?
Ponieważ bentonit porównywalny z naszym występuje głównie w Stanach Zjednoczonych, jesteśmy w stanie zaoferować europejskim partnerom bardzo konkurencyjną alternatywę. Nasze położenie geograficzne po zwala nam dostarczać wysokiej jakości surowce szybciej i często po niższych kosztach. Jednocześnie kładziemy duży nacisk na niezawodność i długoterminowe partnerstwa, które są bardzo cenione przez wiele firm.
Jaka jest długoterminowa strategia rozwoju Guria Mineral Resources?
Do 2035 roku naszym celem jest stać się jednym z naj bardziej niezawodnych i silnych partnerów dla europejskiego przemysłu. Aktywnie przygotowujemy się do przyszłych wyzwań, w tym odpowiedzialności środowiskowej i społecznej.
Naszym celem jest zbudowanie firmy, która łączy tradycję, nowoczesną technologię i zrównoważony rozwój, jednocześnie kontynuując dostawy wysokiej jakości surowców mineralnych na rynki światowe.
Rozmawiała Aleksandra Monsiol-Szatkowska
Davit Sharashidze jest Prezesem Guria Mineral Resources Group, gruzińskiej firmy zajmującej się wydobyciem i przetwarzaniem wysokiej jakości glinki bentonitowej. Kontynuując rodzinną tradycję w branży bentonitowej, sięgającą połowy XX wieku, odegrał kluczową rolę w ożywieniu tego sektora w Gruzji i rozszerzeniu jego międzynarodowej obecności. Pod jego kierownictwem firma zrealizowała pierwszy w historii niepodległej Gruzji eksport gruzińskiego bentonitu do Europy i nadal rozwija nowe zastosowania przemysłowe poprzez współpracę z uniwersytetami i instytucjami badawczymi. GMRG stale umacnia swoją pozycję jako strategiczny dostawca bentonitu premium dla przemysłu europejskiego.
Kontakt:
Davit Sharashidze, CEO Guria Mineral Resources Group (GMRG)
info@bentonit.ge (995) 568 777 222 Gruzja, Ozurgeti, 20 Chokhatauri St.
Aleksandra Monsiol-Szatkowska, Dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej RIG Katowice
Wywiad ukazał się w marcowym wydaniu „Business HUB”: CZYTAJ TUTAJ.