WFOŚiGW w Katowicach nie ustaje w poszerzaniu oferty edukacyjnej dla placówek oświatowych z województwa śląskiego. Na początku 2026 roku uruchomił program „Ekoprzedszkolak”, którego celem jest wspieranie edukacji ekologicznej wśród najmłodszych mieszkańców regionu poprzez tworzenie zielonych przestrzeni edukacyjnych przy przedszkolach. Dzięki powstaniu mini ogrodów botanicznych, dzieci mogą poznawać przyrodę. Ważne jest kształtowanie ich wrażliwości na przyrodę oraz rozwijanie zainteresowań związanych z ekologią. Jak również uatrakcyjnienie zajęć na świeżym powietrzu i aktywizacja najmłodszych. Pomysł na konkurs dla przedszkolaków zrodził się w trakcie dyskusji z beneficjentami pozostałych projektów edukacyjnych Funduszu.

– Jeżeli chodzi o edukację ekologiczną, to wsłuchujemy się w głos nauczycieli, dyrektorów, rodziców i najmłodszych, bo przecież przy okazji otwarć czy to Zielonych Pracowni, czy Pracowni pod Chmurką, pytamy uczniów od najmłodszych lat, od szkoły podstawowej, od pierwszej klasy, właśnie o to, jak oni widzą tę pracownię, jak ona im pomoże w nauce i dlaczego dla nich to jest tak ważne. I właśnie po tych rozmowach z przedstawicielami placówek oświatowych, z samorządowcami doszliśmy do wniosku, że edukacja ekologiczna powinna się rozpoczynać jeszcze wcześniej, już od przedszkola, bo dzieci chłoną wiedzę jak gąbka – mówił Mateusz Pindel, Prezes WFOŚiGW w Katowicach.

Fundusz dąży do bycia prekursorem dobrych rozwiązań w dziedzinie edukacji ekologicznej, a jego inicjatywy są już wzorem dla innych funduszy regionalnych.

– Jesteśmy dumni, że nasze pomysły przekładają się na konkretne realizacje. Dzięki konkursowi powstanie 75 nowych zielonych przestrzeni dla naszych najmłodszych mieszkańców województwa śląskiego. Dzieci mogą wyjść w plener, mogą obserwować rośliny, mogą wsadzić je, mogą zobaczyć owady, spojrzeć w niebo. To wszystko jest dla nich przygotowane, ponieważ edukacja ekologiczna właśnie zaczyna się od najmłodszych lat – dodawała Iwona Gejdel-Targosz, Wiceprezes WFOŚiGW.

Fot. WFOŚiGW w Katowicach

Premierowa edycja konkursu „Ekoprzedszkolak” spotkała się z ogromnym zainteresowaniem samorządów i środowiska przedszkolnego. Przedszkole Publiczne nr 2 im. Jasia i Małgosi w Radlinie czekało na możliwość udziału w tego typu konkursie.

– Kierujemy się ideą „Kompasu jutra”, czyli reformy programu nauczania stawiającego na praktyczne wykorzystanie wiedzy. Zdajemy sobie sprawę, jak ważna jest edukacja ekologiczna, zgodnie z powiedzeniem – czym skorupka za młodu nasiąknie… Już dawno planowaliśmy rozwój w tym kierunku, żeby kształtować postawy dzieci i uczyć je podstawowej wiedzy przyrodniczej – zaznaczała Małgorzata Stankiewicz-Mnich, dyrektor przedszkola.

Konkurs był okazją do realizacji tych zamierzeń. W ramach dofinansowania w wysokości 50 tys. zł, jedna część ogrodu przedszkolnego zostanie przekształcona w edukacyjną „Eko chatkę Jasia i Małgosi”.

– Bardzo cieszymy się z tego wsparcia, ponieważ dzięki niemu zyskamy wspaniałą przestrzeń, by w angażujący sposób uczyć dzieci dbania o naturę! Każda grupa przedszkolna dostanie swój kącik na ogródek, o który zadba. Mali ogrodnicy będą mieli dostęp do różnego rodzaju roślin, krzewów jadalnych, zostaną posadzone drzewka. Przez cztery pory roku dzieci będą wysiewały rośliny, podlewały i obserwowały ich wzrost. Myślę, że to zrodzi element takiej kształcącej rywalizacji między grupami. Pierwszy etap nasadzeń, m.in. borówki amerykańskiej i maliny już za nami, przed nami kolejne – zioła, np. mięta, lawenda do poznawania wielozmysłowego przez zapach, dotyk i smak – dodawała dyrektor Przedszkola nr 2 w Radlinie.

Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Kochanowskiego w Aleksandrii, gmina Konopiska w powiecie częstochowskim, to główna placówka w okolicy. Dzięki aktywności kadry nauczycielskiej i władzom gminy, już po raz trzeci otrzyma dofinansowanie w ramach konkursów organizowanych przez WFOŚiGW, skierowanych do ośrodków oświatowych w województwie śląskim.

– Nasz projekt jest nietuzinkowy, powiedziałbym, że to składowa większej całości. Udało nam się już pozyskać w naszej placówce, dotację w konkursie Funduszu „Zielona pracownia”, jak również „Ekopracownia pod Chmurką”. Te nasze działania i kompleksowe podejście daje efekt w postaci zwiększania świadomości ekologicznej od najmłodszych przedszkolaków po młodzież – zaznaczał Artur Brędzel, Wójt Gminy Konopiska.

Planowany „Zielony zakątek przedszkolaka” będzie pełnił funkcję mini ogrodu botanicznego o charakterze edukacyjnym, dostosowanego do potrzeb dzieci w wieku od 3 do 6 lat. Znajdzie się tu miejsce na warzywnik, ogródek ziołowy, ścieżkę sensoryczną – wykonaną z naturalnych materiałów (np. kora, kamienie, piasek), wspierającą rozwój zmysłów i motoryki, a także strefę wypoczynku i zajęć dydaktycznych – z ławkami umożliwiającymi prowadzenie zajęć na świeżym powietrzu.

– Powstanie zielona przestrzeń dla najmłodszych, będzie dużo tablic informacyjnych, umożliwiających naukę poprzez zabawę. Zostaną przygotowane grządki i rabatki, każda roślinka ma być przypisana do danego dziecka, które będzie się nią opiekować. Chcemy zaangażować dzieci personalnie, by zrozumiały, że trzeba dbać o rośliny na co dzień. Chcemy je „zarazić” pasją do ekologii i dbaniem o naszą zieloną planetę. Mamy nadzieję, że WFOŚiGW zaskoczy nas kolejnymi pomysłami na działania edukacyjne. Jesteśmy gotowi, by realizować ich pomysły – podsumowywał Artur Brędzel.

„Ogród Małego Badacza” to tytuł projektu przygotowanego przez Gminne Przedszkole w Dąbrowie Zielonej. Powstanie wyjątkowa, zielona przestrzeń edukacyjna dla najmłodszych.

– Mini ogród botaniczny będzie miejscem nauki, odkrywania przyrody i rozwijania ekologicznych pasji. Dzieci będą mogły poznawać świat roślin, uczyć się poprzez doświadczenie oraz spędzać czas na świeżym powietrzu, w bezpośrednim kontakcie z naturą. Myślę, że to doskonale wpisuje się w nową podstawę programową, w ten sposób połączymy ekologię z tym, co Ministerstwo Edukacji Narodowej zaleca w pracy z dziećmi – wyjaśniała Ilona Gniatkowska-Cudak, dyrektor przedszkola.

W pilotażowym konkursie wkład własny wynosił minimum 20% kosztów kwalifikowanych zadania. Dla małej, wiejskiej gminy kilkanaście tysięcy złotych nie jest małym kosztem. Dzięki staraniom władz zarządzających budżetem placówek oświatowych, udało się je wygospodarować.

– Staramy się tak konstruować budżet gminy i pozyskiwać środki zewnętrzne, by była przestrzeń na tego typu inwestycje. Serdecznie dziękujemy Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach za wsparcie oraz możliwość realizacji tej ważnej inicjatywy. Razem tworzymy zieloną przestrzeń dla najmłodszych mieszkańców naszej gminy i uczymy, że troska o przyrodę zaczyna się od najmłodszych lat – dodawała Joanna Sokolińska, Wójt Gminy Dąbrowa Zielona.

Wśród wyróżnionych znalazła się także „Zielona Przystań Małego Odkrywcy Śląskiej Natury” w Przedszkolu nr 11 im. Leśnych Ludków w Mikołowie.

– Staraliśmy się, żeby nasz projekt był na tyle wyjątkowy, by znaleźć się w gronie zwycięskich placówek. Pierwszym krokiem było znalezienie odpowiedniego terenu w placówce. Następnie opracowano szczegółowy plan, przeprowadzono burzę mózgów i napisano wniosek. W skład wyposażenia Zielonej Przystani wchodzi stacja meteorologiczna, domek dla owadów, wiatrak, przy którym dzieci będą mogły pracować na świeżym powietrzu i ogródek warzywny – wymieniała Karina Skowronek, dyrektor Przedszkola nr 11.

Docenienie w konkursie „Ekoprzedszkolak” to dla osób zaangażowanych w projekt motywacja do dalszych działań na rzecz ochrony środowiska i edukacji ekologicznej.

– Cieszymy się, że znaleźliśmy się w gronie nagrodzonych placówek. Otrzymane wsparcie pozwoli nam rozwijać edukację ekologiczną i tworzyć jeszcze bardziej przyjazną, zieloną przestrzeń do nauki i odkrywania świata przyrody. Dziękujemy organizatorom za wyróżnienie – dodawała dyrektor placówki.

Fundusz zapowiada kolejne edycje konkursu. Prezes Mateusz Pindel zakłada, że będzie rozwijał się z taką samą intensywnością jak pozostałe najbardziej znane programy edukacyjne skierowane do szkół.

– Liczę bardzo mocno, że nasz „Ekoprzedszkolak” będzie rozwijał się tak dobrze jak flagowe konkursy – „Zielona Pracownia” czy „EkoPracownia pod Chmurką”. Intencją zarządu wojewódzkiego funduszu było to, aby wiedza nie tylko była przekazywana w sposób, który jest zapisana w podręcznikach, ale można było jej również dotknąć, doświadczyć, poznać. Być może w przyszłości właśnie te przedszkolaki, które będą uczyły się w naszych nowych przestrzeniach edukacyjnych, będą odpowiadały za ochronę środowiska na poziomie gminy, powiatu, województwa, a może i kraju – reasumował Mateusz Pindel.

Jaga Kolawa