Przyszłość gospodarki zaczyna się od ludzi. Drugi dzień Europejskiego Kongresu MŚP w Katowicach

Wyzwania rynku pracy, transformacja przemysłu, rosnące koszty energii oraz przyszłość regionalnych gospodarek zdominowały drugi dzień 16. EKMSP – Business Hub Edition. W MCK w Katowicach przedsiębiorcy, eksperci i przedstawiciele instytucji publicznych dyskutowali o kompetencjach niezbędnych do rozwoju gospodarki oraz sposobach zwiększania konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Zaprezentowano także projekt PATHWORK, wspierający przekwalifikowanie pracowników sektora motoryzacyjnego, rozstrzygnięto konkurs Lider Śląskiego Rynku Pracy 2026 oraz podpisano porozumienie o współpracy Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach z NCBR Investment Fund.

 

Kompetencje i ludzie w centrum gospodarczych przemian

Jednym z głównych tematów drugiego dnia Kongresu była przyszłość regionalnych rynków pracy. Podczas sesji „The Future of Local Content – Skills, Innovation and Regional Development” uczestnicy analizowali znaczenie lokalnych przedsiębiorstw, edukacji i nowych kompetencji w budowaniu przewagi konkurencyjnej. Dyskusja pokazała, że rozwój gospodarczy regionów wymaga nie tylko inwestycji technologicznych, ale także skutecznego wykorzystania potencjału pracowników oraz współpracy między biznesem, edukacją i instytucjami publicznymi.

 

Ewa Lipka, Wiceprezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, podkreśliła znaczenie inwestowania w ludzi i lokalnych przedsiębiorców. Wskazała, że 70 proc. decyzji o wsparciu wydanych przez strefę w ubiegłym roku dotyczyło sektora mikro i małych przedsiębiorstw.

 

– Nasza działalność skupia się również na łączeniu ludzi, na łączeniu kompetencji. Bo wiemy, że być może na tym dzisiaj nie zarobimy, ale to jest nasza inwestycja. To jest inwestycja w konkretnego człowieka – mówiła Ewa Lipka.

 

Damian Łukasik, Zastępca Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, zwrócił uwagę na rosnącą częstotliwość zmian kompetencyjnych i konieczność reformy systemu edukacji, który nie nadąża za potrzebami współczesnego rynku pracy.

 

– Młodzi będą skazani na nabywanie nowych umiejętności średnio co pięć, siedem lat. I żeby nabyć te nowe kompetencje, system edukacyjny również będzie musiał przejść rewolucję – ocenił Damian Łukasik.

 

Z kolei Marcin Styrna, Wiceprezes TAURON Nowe Technologie, wskazał na innowacyjny potencjał młodych ludzi i potrzebę świadomego budowania relacji między edukacją a przedsiębiorstwami już na etapie definiowania przyszłych potrzeb biznesowych.

 

– Świeże, młode umysły są w stanie wymyślić coś, co po prostu przewraca nasz koncept, który wypracowywaliśmy przez długi czas, bo myślą inaczej, niestandardowo – podkreślił Marcin Styrna.

 

Eliza Przeździecka z UNHCR Poland zwróciła natomiast uwagę na niewykorzystany potencjał zawodowy uchodźców, którzy mimo posiadanego wykształcenia często podejmują zatrudnienie poniżej swoich kwalifikacji.

 

– Do Polski przyjechali uchodźcy, którzy głównie są osobami z wykształceniem wyższym, a nie pracują w zawodach wymagających wyższego wykształcenia. Mniej więcej trzykrotnie rzadziej uchodźcy podejmują pracę związaną z ich wykształceniem niż Polacy – wskazała Eliza Przeździecka.

 

Problem pozyskiwania i zatrzymywania pracowników rozwinięto podczas panelu „The Talent Challenge – jak wygrać walkę o najlepszych ludzi”. Dyskusja koncentrowała się na niedoborze specjalistów, różnicach pokoleniowych oraz zmieniających się oczekiwaniach wobec pracodawców, które coraz częściej wykraczają poza kwestie wynagrodzenia.

 

Agnieszka Biniek-Ślużyńska, Dyrektor Biura Zarządu i Strategii Kolei Śląskich, wskazała na niedostosowanie systemu kształcenia do tempa postępu technologicznego.

 

– Rozwój technologii jest tak dynamiczny, że nie jesteśmy w stanie za nim nadążyć. Dlatego konieczne są zmiany w systemie kształcenia, które pozwolą lepiej przygotować pracowników do potrzeb rynku – powiedziała Agnieszka Biniek-Ślużyńska.

 

Paweł Romaniuk, Kierownik Działu Sprzedaży Flotowej BMW i MINI w Bawaria Motors, podkreślił znaczenie kultury organizacyjnej opartej na zaufaniu, dialogu i poczuciu sprawczości pracowników. Jego zdaniem skuteczne zarządzanie talentami wymaga odejścia od traktowania pracowników wyłącznie przez pryzmat wskaźników.

 

– Pracownicy nie chcą być tylko cyferką w Excelu czy kolejną pozycją w tabeli. Chcą mieć poczucie sprawczości i realnego wpływu na rozwój firmy – zaznaczył Paweł Romaniuk.

 

Grzegorz Sikorski, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, wskazał na różnice w deficytach kompetencyjnych poszczególnych pokoleń. Starsi pracownicy częściej potrzebują rozwoju umiejętności cyfrowych, podczas gdy młodszym brakuje niekiedy kompetencji miękkich i motywacji do długofalowego związania się z pracodawcą.

 

– Wyzwania kompetencyjne różnią się w zależności od wieku pracowników. Wśród osób starszych często obserwujemy niedobór umiejętności cyfrowych, które dziś są potrzebne praktycznie w każdym zawodzie – wyjaśniał Grzegorz Sikorski.

 

Jarosław Zięba, członek zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, zwrócił uwagę na depopulację i konieczność zatrzymania młodych talentów w regionie. Wskazał na potencjał 26 uczelni wyższych działających w metropolii oraz bogatą ofertę edukacyjną, społeczną i kulturalną.

 

– Problem depopulacji jest jednym z największych wyzwań, przed którymi stoi nasza metropolia. Chcemy stworzyć takie warunki, aby Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia była pierwszym wyborem dla młodych, utalentowanych ludzi – podkreślił Jarosław Zięba.

 

Naturalną kontynuacją rozmów o kompetencjach była sesja „Together for Growth – łączymy siły. Partnerzy rynku pracy na rzecz rozwoju”, poświęcona tworzeniu trwałych mechanizmów współpracy przedsiębiorców, instytucji edukacyjnych, samorządów i urzędów pracy. Paneliści zastanawiali się, jak przekształcić pojedyncze inicjatywy we współpracę systemową, wspierającą zarówno rozwój inwestycji, jak i zatrudnienie.

 

Jacek Brzezinka, Zastępca Prezesa Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, przypomniał, że przez 30 lat działalności strefa zrealizowała ponad 1300 projektów inwestycyjnych o wartości przekraczającej 60 mld zł, które przyczyniły się do powstania ponad 100 tys. miejsc pracy. Zwrócił również uwagę na rosnący udział polskiego sektora MŚP w inwestycjach oraz coraz większe zaangażowanie przedsiębiorców we współpracę ze szkołami i uczelniami.

 

– Wspieranie nowych inwestycji to dziś również wspieranie edukacji i szkolnictwa wyższego. W Katowickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej obserwujemy coraz większą otwartość przedsiębiorców na współpracę ze szkołami i uczelniami – mówił Jacek Brzezinka.

 

Bernadeta Sojka-Jany, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Pszczynie i przewodnicząca Konwentu Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy Województwa Śląskiego, podkreśliła zmieniającą się rolę urzędów pracy, które powinny coraz aktywniej integrować lokalnych partnerów. Wskazała jednocześnie na poważne ograniczenia finansowe, utrudniające realizację programów aktywizacyjnych.

 

– Dysponujemy aż o 70 procent mniejszym budżetem na aktywizację zawodową, przekwalifikowanie i wsparcie osób poszukujących zatrudnienia. To znacząco ogranicza nasze możliwości działania – zaznaczyła Bernadeta Sojka-Jany.

 

Przemysł przyszłości pod presją kosztów i transformacji

Wyzwania kadrowe i technologiczne znalazły odzwierciedlenie w dyskusjach dotyczących przyszłości sektora produkcyjnego. Panel „Fabryka przyszłości: jak zakłady produkcyjne radzą sobie z kosztami, kadrami i presją transformacji” poświęcono rosnącym kosztom działalności, automatyzacji i poszukiwaniu nowych modeli operacyjnych. Uczestnicy analizowali, w jaki sposób przedsiębiorstwa przemysłowe mogą utrzymać konkurencyjność w warunkach presji energetycznej, regulacyjnej i technologicznej.

 

Ewa Lipka z Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej zwróciła uwagę na zmianę kryteriów lokalizacji inwestycji przemysłowych. Podkreśliła, że dostęp do taniej energii staje się jednym z najważniejszych czynników konkurencyjności Śląska, a regionalne kompetencje mogą znaleźć zastosowanie w rozwijających się sektorach, w tym przemyśle obronnym i zaawansowanych technologiach.

 

– Dzisiaj na Śląsku już nie musimy szukać miejsc z przyłączem, musimy szukać miejsc z tanią energią. Mamy jeszcze dużo do odrobienia. Musimy przede wszystkim sprawić, by południe ponownie było atrakcyjne dla biznesu – powiedziała Ewa Lipka.

 

Ekonomiczne konsekwencje zmian w sektorze energetycznym omówiono podczas sesji „Koszty transformacji energetycznej”. Dyskusja dotyczyła wpływu cen energii, zmiany miksu energetycznego oraz inwestycji w efektywność energetyczną na wyniki finansowe i konkurencyjność przedsiębiorstw.

 

Tomasz Niedziela, Wiceprezes ds. Handlowych Kolei Śląskich, przedstawił plan ograniczenia kosztów energii poprzez rozdzielenie jej zakupu od dystrybucji, co w przypadku spółki mogłoby przynieść około 5 mln zł oszczędności rocznie. Podkreślił także znaczenie obniżania zużycia energii dzięki ecodrivingowi i rekuperacji.

 

– Cenę za energię trudno obniżyć, możemy je tylko w odpowiednim momencie zamrozić. Najlepszą opcją jest jednak obniżenie zużycia energii – wskazał Tomasz Niedziela.

 

Miasta i międzynarodowe partnerstwa jako impulsy rozwoju

Odpowiedzi na pytanie, jak tworzyć atrakcyjne warunki dla inwestorów i mieszkańców, poszukiwano podczas panelu „The City as a Business Platform – jak miasta napędzają gospodarkę przyszłości”. Rozmowa dotyczyła roli samorządów w budowaniu ekosystemów przedsiębiorczości, przyciąganiu talentów i wspieraniu inwestycji w nowoczesne sektory gospodarki.

 

Jacek Liguziński, Dyrektor Wydziału ds. Przedsiębiorczości i Innowacji Urzędu Miasta Krakowa, przedstawił plany rozwoju nowoczesnego przemysłu we wschodniej części miasta. Podkreślił znaczenie dywersyfikacji gospodarki i budowania równowagi między silnym sektorem usługowym a nowymi inwestycjami produkcyjnymi.

 

– Mamy w Krakowie bardzo silny sektor usługowy, ale chcemy również wzmacniać naszą bazę przemysłową. Dlatego planujemy wyznaczenie we wschodniej części miasta przestrzeni dla rozwoju nowoczesnego przemysłu – powiedział Jacek Liguziński.

 

Jarosław Makowski, Wiceprezydent Katowic, wskazał na rosnące zainteresowanie zagranicznych partnerów potencjałem polskich przedsiębiorców. Przywołał rozmowy z przedstawicielami biznesu z Tajwanu, którzy szczególnie wysoko ocenili kreatywność i innowacyjność Polaków.

 

– Powiedzieli, że w Polsce spotykają ludzi kreatywnych, energicznych i innowacyjnych, którzy naprawdę chcą robić biznes. To ogromny komplement dla polskich przedsiębiorców i dowód na to, jak wielki potencjał ma nasza gospodarka – mówił Jarosław Makowski.

 

Międzynarodowy wymiar współpracy gospodarczej wybrzmiał także podczas Francusko-Polskiej Sesji Biznesowej, skoncentrowanej na wymianie doświadczeń i praktycznych możliwościach współpracy przedsiębiorstw obu krajów. Szczególną uwagę poświęcono mieszkalnictwu, komfortowi termicznemu budynków oraz adaptacji miast do zmian klimatycznych, w tym ograniczaniu miejskich wysp ciepła.

 

Mariusz Jankowski, Naczelnik Wydziału Obsługi Inwestorów Urzędu Miasta Katowice, przedstawił działania samorządu związane z poprawą jakości przestrzeni miejskiej, w tym przygotowania do wdrażania rozwiązań dotyczących map akustycznej i termicznej miasta. Podkreślił również poprawę jakości życia mieszkańców i konkurencyjność lokalnego rynku nieruchomości.

 

– Jakość życia w Katowicach diametralnie się poprawiła w ostatnich latach. Jednocześnie ceny mieszkań są wciąż atrakcyjne w stosunku do innych miast tej wielkości w Polsce – wskazał Mariusz Jankowski.

 

PATHWORK – nowe kompetencje i nowe możliwości zatrudnienia

Jednym z praktycznych przedsięwzięć zaprezentowanych podczas drugiego dnia Kongresu było spotkanie inaugurujące projekt PATHWORK – Tworzenie kompleksowych ścieżek zatrudnienia poprzez mechanizm gwarancji umiejętności dla pracowników branży motoryzacyjnej. Inicjatywa ma wspierać osoby zagrożone utratą zatrudnienia w sektorze automotive i pomagać przedsiębiorstwom poszukującym pracowników o kompetencjach odpowiadających potrzebom transformującej się gospodarki.

 

Projekt zakłada testowanie mechanizmu Skills Guarantee, czyli Gwarancji Umiejętności, który ma umożliwić pracownikom zdobywanie nowych kwalifikacji i przechodzenie do sektorów związanych z zieloną transformacją, dekarbonizacją przemysłu oraz technologiami cyfrowymi. Uczestnicy będą mogli korzystać m.in. ze szkoleń, coachingu zawodowego, wsparcia psychologicznego i edukacji finansowej.

 

Podczas spotkania przedstawiciele lidera projektu, Fundacji Innowacja i Wiedza, zaprezentowali jego założenia, a partnerzyprojektu:Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach, Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach i słowacki TENENET – przedstawili możliwości współpracy.

 

Dr hab. inż. Anna Skórska, prof. UE, z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach omówiła proces przechodzenia pracowników branży motoryzacyjnej między stanowiskami i zawodami, a także znaczenie identyfikowania kompetencji możliwych do wykorzystania w nowych sektorach gospodarki. Program obejmował również warsztaty prowadzone przez dr Bożenę Afiniec z Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej oraz Tomasza Hurta z Delphi Aftermarket/PHINIA, poświęcone praktycznym aspektom transformacji zawodowej, a także spotkania networkingowe z zespołem projektu.

 

Poznaliśmy Liderów Śląskiego Rynku Pracy 2026

Drugiego dnia Kongresu rozstrzygnięto również konkurs Lider Śląskiego Rynku Pracy 2026, wyróżniający przedsiębiorstwa i organizacje zaangażowane w rozwój regionalnego rynku pracy.

 

Nagrodę główną otrzymała firma STALPOLDREW Długosz, Piekarski spółka komandytowa. Nagrodę Specjalną 2026 dla Podmiotu Ekonomii Społecznej przyznano Fundacji Wrażliwi Społecznie, doceniając działalność łączącą aktywność gospodarczą z realizacją celów społecznych.

 

Rozstrzygnięcie konkursu poprzedziła debata „Together for Growth”, podczas której przedstawiciele przedsiębiorstw i instytucji publicznych dyskutowali o przyszłości zatrudnienia, rozwoju kompetencji i budowaniu skutecznych partnerstw na regionalnym rynku pracy.

 

RIG w Katowicach i NCBR Investment Fund łączą siły na rzecz śląskich innowacji

Istotnym wydarzeniem drugiego dnia Kongresu było oficjalne podpisanie porozumienia o współpracy pomiędzy Regionalną Izbą Gospodarczą w Katowicach a NCBR Investment Fund. Jego celem jest ułatwienie identyfikowania perspektywicznych projektów technologicznych z województwa śląskiego oraz łączenie innowacyjnych przedsiębiorstw z potencjalnymi inwestorami.

 

Marcin Syposz, członek zarządu NCBR Investment Fund, podkreślił znaczenie współpracy z instytucjami regionalnymi, które znają lokalny rynek i potrafią identyfikować projekty o wysokim potencjale rozwoju.

 

– Będąc w Warszawie, łatwo stracić z oczu perspektywiczne projekty. Dlatego poszukujemy lokalnych instytucji, które mają wiedzę o lokalnych podmiotach, potrafią dzielić się nią i informować inwestorów takich jak my, aby mogli zainwestować w te spółki – mówił Marcin Syposz.

 

Tomasz Zjawiony, Prezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach, zapowiedział aktywne poszukiwanie projektów, które dzięki współpracy z inwestorami będą mogły rozwijać się w regionie, zamiast przenosić działalność poza Śląsk.

 

– Mamy wiele przykładów biznesów, które uciekły z naszego rynku, bo nie udało się znaleźć dla nich odpowiedniego partnera. Takich projektów więcej tracić nie chcemy. Dlatego ta współpraca jest dla nas kluczowa – podkreślił Tomasz Zjawiony.

 

Współpraca wpisuje się w działania na rzecz wzmacniania ekosystemu innowacji i komercjalizacji nowych technologii, które były jednymi z istotnych zagadnień tegorocznej edycji Kongresu. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju znalazło się również w gronie laureatów Nagród Gospodarczych 16. EKMSP.

 

O Europejskim Kongresie Małych i Średnich Przedsiębiorstw

EKMSP – Business Hub Edition odbył się 27-28 października 2026 roku w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Wydarzenie organizowane przez Regionalną Izbę Gospodarczą w Katowicach, ze współgospodarzami: Miastem Katowice, Województwem Śląskim oraz Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią zgromadziło przedstawicieli biznesu, instytucji publicznych, nauki i organizacji międzynarodowych. Program obejmował ponad 50 dynamicznych wystąpień oraz ponad 40 paneli i warsztatów w ramach czterech ścieżek tematycznych: Bridge to Tomorrow, Business Connect, From Small to Big oraz International Talks. W Kongresie uczestniczyły delegacje z 48 krajów.