Z dr. hab. Krzysztofem Zamaszem, prof. AWSB, wiceprezesem zarządu i dyrektorem handlowym Grupy Veolia w Polsce rozmawiamy o udziale w 15. edycji Europejskiego Kongresu MŚP, przyszłości energetyki i roli firmy, która jest nie tylko dostawcą energii, ale przede wszystkim partnerem w budowaniu bezpiecznej oraz nowoczesnej ścieżki transformacji w kierunku niskoemisyjnej i zrównoważonej gospodarki.
Pretekstem do naszej rozmowy jest Pana udział w Europejskim Kongresie MŚP, który odbędzie się 27–28 października w Katowicach. Co daje uczestnictwo w tego typu wydarzeniach branżowych skierowanych do przedsiębiorców?
Takie wydarzenia inspirują, pomagają lepiej zrozumieć lokalne potrzeby i tworzą przestrzeń do budowania relacji oraz wspólnych projektów wspierających rozwój gospodarczy regionu. Udział w EKMŚP to – moim zdaniem – przede wszystkim okazja do bezpośredniego dialogu i wymiany doświadczeń z przedsiębiorcami, samorządami i światem nauki i biznesu. Trzeba pamiętać, że małe i średnie firmy są motorem polskiej gospodarki, a ich rozwój w dużej mierze zależy od dostępu do technologii, finansowania i wiedzy. Natomiast dla firm takich jak Veolia udział w Kongresie i podobnych wydarzeniach jest także szansą na pokazanie, że transformacja energetyczna i gospodarka obiegu zamkniętego to realne procesy, w które małe i średnie przedsiębiorstwa mogą się aktywnie włączać, zarówno jako partnerzy czy dostawcy, jak i odbiorcy innowacyjnych rozwiązań.
Jeden z paneli kongresowych będzie poświęcony tematowi „Globalna zielona gospodarka – wyzwanie czy przewaga konkurencyjna”. Jak widzi Pan to zagadnienie z perspektywy dostawcy energii?
Zielona gospodarka to dziś nie tyle wyzwanie, co przede wszystkim warunek konkurencyjności. Firmy, które szybciej wchodzą na drogę transformacji, odnoszą realne korzyści – obniżają koszty energii i surowców, zwiększają efektywność procesów, zdobywają przewagę na nowych rynkach i budują trwałe zaufanie klientów oraz inwestorów.
Z perspektywy dostawcy energii widać, że oczekiwania wobec nas wyraźnie się zmieniają – przedsiębiorcy szukają stabilności, przewidywalnych cen i niskoemisyjnych rozwiązań, które pozwolą im prowadzić działalność w sposób zrównoważony. Naszą rolą jako partnera biznesowego jest nie tylko dostarczanie energii, ale także wspieranie firm w całym procesie transformacji. Oferujemy technologie i usługi – od kogeneracji, przez odzysk energii z odpadów, po rozwiązania oparte na OZE – które pozwalają przechodzić na model neutralności klimatycznej w sposób bezpieczny i opłacalny.
Dodatkowo wdrażamy rozwiązania efektywności energetycznej, takie jak Centrum Zarządzania Energią HUBGRADE i aplikacja OptiGO!, umożliwiające monitorowanie zużycia energii, optymalizację pracy węzłów cieplnych i generowanie realnych oszczędności przy zachowaniu komfortu cieplnego. Dzięki temu przedsiębiorcy mogą rozwijać się odpowiedzialnie, przyczyniając się jednocześnie do realizacji celów klimatycznych i budowy odporności polskiej gospodarki. Warto podkreślić, że zielona transformacja nie jest kosztem, lecz inwestycją w przyszłość i długoterminową stabilność biznesu.
Kolejne zagadnienie poruszane na EKMŚP to „Wpływ polityki energetycznej UE na strategie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw”. W jaki sposób regulacje europejskie wpływają w praktyce na działalność takich firm jak Veolia?
Nowe regulacje unijne w obszarze energetyki i ochrony środowiska stawiają firmy przed zupełnie nowymi wyzwaniami, ale jednocześnie tworzą istotne szanse rozwojowe. Dla spółek takich jak Veolia oznacza to konieczność przyspieszenia dekarbonizacji, inwestycji w niskoemisyjne źródła energii, waste-to-energy oraz wdrażania nowoczesnych technologii efektywności energetycznej, a także dostosowania procesów do wymogów raportowania ESG.
Regulacje, z jednej strony zwiększają koszty operacyjne, z drugiej otwierają dostęp do zielonego finansowania i nowych rynków. Jednym z kluczowych trendów jest Sector Coupling – integracja elektroenergetyki i ciepłownictwa, która w praktyce polega na wykorzystaniu technologii kogeneracji oraz systemów Power to Heat, wspieranych magazynami ciepła. Pozwala to przekształcać nadwyżki energii elektrycznej z OZE w ciepło w momentach nadprodukcji, a w okresach wysokiego zapotrzebowania w KSE ciepłownictwo może dostarczać energię elektryczną z jednostek kogeneracyjnych.
Analizy pokazują, że jednoczesne wykorzystanie technologii Power to Heat i kogeneracji pozwala osiągnąć najniższe koszty zmienne wytwarzania ciepła, a dla odbiorców oznacza stabilniejsze i bardziej przystępne ceny dzięki dywersyfikacji źródeł i optymalizacji produkcji. Sector Coupling wymaga jednak wsparcia regulacyjnego, w tym m.in. zdefiniowania statusu zielonego ciepła wytworzonego z OZE, udostępnienia mocy przyłączeniowych dla źródeł Power to Heat, wprowadzenia mechanizmów wynagradzających elastyczność ciepłownictwa oraz dostosowania taryf i finansowania inwestycji.
Patrząc na przyszłe regulacje UE – dyrektywę ETS, monitorowanie dyrektywy EED, nową perspektywę finansową czy strategię ciepłownictwa i chłodnictwa – należy je postrzegać zarówno jako wyzwanie, jak i szansę. Wyzwaniem są wymogi redukcji emisji, limity CO2 dla kogeneracji i konieczność poniesienia dużych nakładów inwestycyjnych. Szansą jest wykorzystanie wysokosprawnej kogeneracji i ciepła odpadowego, rozwój projektów OZE oraz dostęp do finansowania unijnego wspierającego transformację, przy czym kluczowe znaczenie ma aktywna współpraca administracji rządowej w kształtowaniu neutralnego technologicznie podejścia do realizacji celów polityki klimatycznej. Powodzenie transformacji ciepłownictwa zależy od wprowadzenia odpowiednich zmian regulacyjnych, w tym aktualizacji modelu zatwierdzania taryf i jasnego kwalifikowania strumienia ciepła z Power to Heat jako OZE, wsparcia operacyjnego dla nowych technologii, rozwoju magazynów ciepła oraz skoordynowanego planowania instalacji dla optymalnego wykorzystania synergii między sektorem elektroenergetycznym a ciepłowniczym, a także uproszczenia procedur administracyjnych i deregulacji procesu inwestycyjnego, co pozwoli przyspieszyć wdrażanie nowych źródeł energii i OZE.
Dzięki połączeniu innowacyjnych technologii, klarownych regulacji i wsparcia finansowego sektor ciepłowniczy może nie tylko sprostać wymogom UE, ale także tworzyć stabilne, efektywne i zrównoważone systemy ciepłownicze, zapewniające bezpieczeństwo energetyczne i przystępne ceny dla odbiorców.
Blisko 3 mln osób korzysta z energii dostarczanej przez Veolię. Czy jesteście istotnym graczem na rynku energii?
Ta liczba użytkowników jest dowodem, że jesteśmy jednym z filarów rynku energii w naszym kraju. Energia i gaz to dziś strategiczne zasoby, które decydują o bezpieczeństwie, konkurencyjności i tempie rozwoju gospodarki. Jako Veolia pełnimy w tym procesie rolę absolutnie kluczową, jako że łączymy wieloletnie doświadczenie, szerokie portfolio usług i innowacyjne podejście do transformacji energetycznej. Nasza siła tkwi w zdolności integrowania różnych obszarów – od ciepłownictwa i kogeneracji, przez sieci wodno-ściekowe, aż po technologie waste-to-energy. Dzięki temu nie tylko zapewniamy stabilność i bezpieczeństwo dostaw, ale też wyznaczamy kierunki rozwoju nowoczesnej energetyki.
Co ważne, w obszarze energii i gazu nasza spółka należy do najlepszych w całej Grupie Veolii na świecie. Dla mnie osobiście ogromnym zobowiązaniem jest to, że nasza praca przekłada się na realne efekty: poprawę jakości życia mieszkańców, wsparcie lokalnych społeczności, ale też konsekwentne ograniczanie emisji i zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii. To właśnie te działania sprawiają, że Veolia jest nie tylko dostawcą energii, ale partnerem w budowaniu przyszłości – bezpiecznej, nowoczesnej i zrównoważonej.
W strategii Grupy Veolia została zapisana dekarbonizacja w ciągu kilku lat i osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku. Jakie źródła energii będą kluczowe, by osiągnąć ten ambitny cel?
Kluczowe będą odnawialne źródła energii, takie jak energia słoneczna, wiatrowa, biogaz i biometan, a także kogeneracja i odzysk energii z odpadów. Biogaz i biometan stają się coraz istotniejszymi elementami miksu energetycznego Veolii w Polsce, wpisując się w strategiczny program GreenUp, którego celem jest przyspieszenie transformacji ekologicznej, redukcja emisji i poprawa jakości życia klientów. W przeszłości biogaz w Polsce wykorzystywano głównie do produkcji energii elektrycznej, traktując ciepło jako produkt uboczny, ale obecnie coraz częściej wdraża się go w systemach ciepłowniczych, zarówno w mniejszych miastach, jak i w sektorze przemysłowym, z możliwością zastępowania gazu systemowego w kogeneracjach gazowych w perspektywie 10–15 lat. Przykłady praktycznego zastosowania biogazu pokazują instalacje w Leżajsku i w Tarnowskich Górach, gdzie ciepło z kogeneracji zasilanej biogazem lub biomasą trafia bezpośrednio do miejskich systemów ciepłowniczych, redukując zużycie węgla i emisję CO2 oraz zwiększając bezpieczeństwo i stabilność dostaw energii. Biogaz i biometan wyróżniają się przy tym stabilnością i elastycznością wytwarzania energii, co pozwala stopniowo przestawiać się z kopalnego gazu ziemnego na paliwa odnawialne bez konieczności dużych inwestycji w nową infrastrukturę.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że maksymalizacja potencjału biometanu wymaga wsparcia systemowego, konkretnie zmian przepisów, współfinansowania przyłączy, budowy punktów zbiorczych i uporządkowania regulacji w zakresie gwarancji pochodzenia i proof of sustainability. Dopiero przy spełnieniu tych warunków produkcja biometanu będzie mogła efektywnie wesprzeć dekarbonizację ciepłownictwa. W kontekście wymagań taksonomii UE biometan może stać się istotnym odnawialnym paliwem w systemach kogeneracyjnych, przynosząc korzyści zarówno dużym miastom, sektorowi rolniczemu, jak i przemysłowi, który wymaga wysokich parametrów technologicznych.
Rozwój naszego biznesu opiera się na integracji źródeł energii, inwestycjach w systemy hybrydowe i magazyny energii oraz wdrażaniu rozwiązań efektywności energetycznej, co pozwala łączyć bezpieczeństwo dostaw z ograniczeniem emisji i zwiększoną efektywnością energetyczną. Biogaz i biometan, jako stabilne i odnawialne źródła energii, stanowią w tym miksie jeden z kluczowych filarów transformacji energetycznej w Polsce.
W jakich barwach kształtuje się – Pana zdaniem – przyszłość energetyki i transformacji energetycznej w kontekście małych i średnich przedsiębiorstw, zwłaszcza pod kątem zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialnego zarządzania energią?
Przyszłość energetyki wiąże się ściśle z transformacją w kierunku niskoemisyjnym i zrównoważonym, co dla sektora MŚP oznacza konieczność odpowiedzialnego zarządzania energią. Mowa tutaj o optymalizacji zużycia, inwestowaniu w efektywne źródła i korzystaniu z odnawialnych technologii. Jak już wspominałem, małe i średnie przedsiębiorstwa, które szybko dostosują się do tych wymogów, zyskują przewagę konkurencyjną: obniżają koszty, zwiększają efektywność operacyjną i budują wizerunek firmy odpowiedzialnej środowiskowo. Jako dostawca energii wspieramy te podmioty poprzez doradztwo, technologie i usługi, które ułatwiają transformację energetyczną w praktyce. Oferujemy zarówno monitoring, pomoc przy optymalizacji zużycia, jak i rozwiązania hybrydowe, kogeneracyjne i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
Dodatkowo Veolia angażuje się w kształcenie liderów transformacji energetycznej i cyfrowej poprzez patronat strategiczny w obrębie programu MBA „Transformacja Energetyczna i Cyfrowa” na Politechnice Śląskiej. Ten kierunek studiów został powołany z myślą o przygotowaniu menedżerów do podejmowania strategicznych decyzji w zakresie zrównoważonego rozwoju, efektywności energetycznej i innowacyjnych technologii. Dzięki temu transformacja energetyczna przestaje być jedynie wyzwaniem regulacyjnym, a staje się realną okazją do innowacji, optymalizacji kosztów i trwałego rozwoju przedsiębiorstw, dając im konkretne narzędzia do budowania konkurencyjności w nowej, niskoemisyjnej rzeczywistości energetycznej.
Rozmawiała Jaga Kolawa
Wywiad ukazał się we wrześniowym wydaniu „Business HUB”.
Wersja online numeru do pobrania: TUTAJ.