Postępowanie upadłościowe Liberty Częstochowa Sp. z o.o., właściciela Huty Częstochowa, zakończyło się przejęciem przedsiębiorstwa przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Syndykiem masy upadłości spółki był Adrian Dzwonek, Partner w JGA Doradztwo Prawne i Podatkowe.
Transakcja o wartości ponad 250 mln zł została przeprowadzona w nadzwyczajnym trybie, na podstawie art. 311 ust. 1a i nast. ustawy Prawo Upadłościowe[1]. To pierwszy w historii przypadek, w którym Minister Obrony Narodowej skorzystał z ustawowego prawa wykupu przedsiębiorstwa znajdującego się w upadłości.
Akt notarialny podpisali w siedzibie zakładu Sekretarz Stanu MON Paweł Bejda oraz syndyk masy upadłości Adrian Dzwonek. W obecności Wicepremiera, Ministra Obrony Narodowej, Władysława Kosiniaka-Kamysza podpisano również list intencyjny pomiędzy Polską Grupą Zbrojeniową, grupą Węglokoks oraz Hutą Częstochowa, dotyczący wykorzystania potencjału zakładu na potrzeby przemysłu obronnego.
Postępowanie prowadzone w warunkach skrajnego ryzyka
Gdy Adrian Dzwonek obejmował funkcję syndyka, zakład nie prowadził produkcji, a jego sytuacja finansowa i organizacyjna była krytyczna. Huta zmagała się z zadłużeniem przekraczającym 700 mln zł, brakiem płynności, ryzykiem utraty infrastruktury technicznej oraz narastającymi napięciami w liczącej ponad tysiąc osób załodze.
– To nie było klasyczne zarządzanie masą upadłości nastawione wyłącznie na sprzedaż aktywów. Kluczowe było utrzymanie funkcjonalności zakładu, zabezpieczenie infrastruktury i stworzenie realnych warunków do wznowienia działalności – komentuje Adrian Dzwonek. – Gdy obejmowałem rolę syndyka, w spółce pracowało około tysiąca osób. Proszę sobie wyobrazić skalę emocji wśród pracowników, którzy mają swoje zobowiązania – zdarzały się przypadki, gdzie dwoje dorosłych domowników pracowało w hucie i nie mieli innego źródła utrzymania. Bez tych osób, bez wszystkich rąk na pokładzie, nie dalibyśmy rady.
W toku postępowania konieczne było podejmowanie niestandardowych decyzji operacyjnych, w tym m.in. zarządzanie płynnością przy braku finansowania, negocjacje z kluczowymi dostawcami mediów i usług, utrzymanie krytycznej infrastruktury technicznej oraz przeprowadzenie sprzedaży jednostek emisji CO₂ w warunkach zmienności rynkowej.
– Jednym z najbardziej krytycznych momentów postępowania była sprzedaż jednostek emisji CO₂. To był wyścig z rynkiem – ich wartość wahała się gwałtownie na przestrzeni dni, a od znalezienia właściwego momentu sprzedaży zależało, czy wystarczy środków na wynagrodzenia i utrzymanie infrastruktury zakładu. Decyzja musiała zostać podjęta w warunkach dużej niepewności, przy pełnej świadomości konsekwencji dla pracowników i dalszego funkcjonowania Huty – dodaje syndyk.
Wznowienie produkcji i ochrona interesu publicznego
Istotnym etapem postępowania było doprowadzenie do dzierżawy przedsiębiorstwa przez podmiot z grupy Węglokoks, co umożliwiło wznowienie produkcji jeszcze przed sezonem zimowym i zabezpieczenie zakładu przed trwałą degradacją techniczną.
Równolegle, w związku z zainteresowaniem zagranicznych inwestorów, Liberty Częstochowa Sp. z o.o. została – jako pierwsze przedsiębiorstwo w upadłości w Polsce – wpisana na listę podmiotów o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa. Decyzja ta otworzyła drogę do wykupu zakładu przez Skarb Państwa w trybie przewidzianym w Prawie Upadłościowym.
– Przejęcie Huty Częstochowa to decyzja o fundamentalnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa, obronności oraz stabilności regionu. To przykład postępowania, w którym prawo upadłościowe stało się narzędziem ochrony interesu publicznego – podkreśla Adrian Dzwonek.
Interdyscyplinarne wsparcie zespołu JGA
W toku postępowania upadłościowego syndyk był wspierany przez interdyscyplinarny zespół JGA Doradztwo Prawne i Podatkowe, zapewniający obsługę obejmującą szeroki zakres kompetencji prawnych, podatkowych i księgowych, niezbędnych przy prowadzeniu tak złożonego projektu. W obszarze podatkowym wsparcie zapewniali Wojciech Sablik, Partner Zarządzający, Doradca podatkowy oraz Lucyna Kwaśniewska-Greinert, Doradca podatkowy i Rzeczoznawca majątkowy. Bieżącą obsługę księgową i wsparcie w zakresie finansów operacyjnych prowadził Piotr Marzycki, kierujący zespołem księgowym odpowiedzialnym za zapewnienie ciągłości rozliczeń w trakcie postępowania.
Kwestie prawne, w tym przygotowanie i negocjowanie umów dotyczących dzierżawy przedsiębiorstwa oraz umowy z Ministerstwem Obrony Narodowej, realizował zespół pod kierownictwem Krzysztofa Galwasa, Partnera Zarządzającego, we współpracy z radcami prawnymi Dagmarą Bobak, Dominiką Strąk, Igą Dubaniowską, a także Angeliką Tusznio, prawnikiem. Tak skonstruowane zaplecze eksperckie umożliwiło równoległe prowadzenie działań prawnych, podatkowych i księgowych, wspierających syndyka na każdym etapie postępowania.
Znaczenie dla regionu i rynku
Finalizacja postępowania oznacza stabilizację zatrudnienia, zabezpieczenie łańcucha kooperantów oraz zachowanie kluczowego potencjału przemysłowego regionu. Dla rynku jest to także precedens pokazujący, że postępowanie upadłościowe może prowadzić do realnej restrukturyzacji i zachowania wartości strategicznych, a nie wyłącznie do likwidacji.
Podczas konferencji prasowej Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił rolę syndyka w całym procesie, wskazując, że działania podejmowane w toku postępowania doprowadziły do odzyskania zdolności operacyjnej zakładu.
[1] Ustawa z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe
JGA Doradztwo Prawne i Podatkowe należy do grona Firm Członkowskich RIG w Katowicach.